1.000 opvangplaatsen geschrapt: risico op humanitaire crisis in het hart van de Europese hoofdstad

17/07/2026

Nadat begin juli was aangekondigd dat de financiering werd geschrapt van 300 opvangplaatsen die in het kader van de Brussels Deal waren gecreëerd, heeft de federale minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt, zopas de sluiting van nog eens 700 plaatsen aangekondigd. In totaal zullen de komende weken 1.000 opvangplaatsen voor verzoekers om internationale bescherming en daklozen verdwijnen, op een totaal van 2.000 plaatsen. 

Die abrupte beslissing werd genomen zonder voorafgaand overleg met de Brusselse autoriteiten noch met de actoren op het terrein, binnen een tijdsspanne die het niet mogelijk maakt een verantwoorde overgang te organiseren: er dreigt een humanitaire crisis in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. 

Onvoorwaardelijke opvang van gezinnen met kind(eren), vrouwen en mannen ernstig bedreigd
Samusocial vangt elke dag bijna 1.000 daklozen op, onvoorwaardelijk. Achter die cijfers gaan levensverhalen schuil: kinderen, gezinnen, vrouwen – onder wie veel slachtoffers van partnergeweld -, alleenstaande mannen, allemaal vinden ze bij ons onderdak, een bed en een maaltijd. Dit eerstelijnsaanbod maakt het in de eerste plaats mogelijk om personen een psychosociale begeleiding te bieden die in fine gericht is op het zoeken naar een duurzame oplossing, weg van de straat. Daarenboven doorkruisen onze mobiele hulpteams dag en nacht de straten van Brussel om hulp te bieden aan mensen die op straat leven en niet of niet meer in staat zijn om hulp te vragen. In 2025 werden 9.521 dakloze personen opgevangen, 2.159 van hen konden dankzij die begeleiding een uitweg uit de dakloosheid vinden.

Vandaag wordt bijna 40% van de bijna 1.300 plaatsen in onze noodopvangcentra rechtstreeks gefinancierd in het kader van de Brussels Deal. De verdwijning van die plaatsen zal een onmiddellijke impact hebben op onze capaciteit om de meest kwetsbare personen op te vangen.

De opvang zit nu al vol
Onze structuren werken nu al op volle capaciteit. Elke dag blijven mensen, ondanks hun aanvraag bij onze diensten, noodgedwongen zonder opvang omdat er een tekort is aan beschikbare plaatsen.

Zo moest Samusocial op 17 juli de opvang weigeren aan:
78 alleenstaande mannen (op 132 aanvragen);
6 alleenstaande vrouwen (op 42 aanvragen);
55 personen in gezinsverband (op 83 aanvragen).

De laatste telling van Bruss’help in november 2024 illustreert in welke mate de opvangsystemen verzadigd zijn: Toen werden in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest 9.777 personen zonder opvang geregistreerd, een stijging met 25% in twee jaar tijd. In een context waarin de behoeften blijven toenemen, kan elke onverwachte vermindering van de opvangcapaciteit de situatie alleen maar verergeren, doordat het aantal mensen dat zonder opvang achterblijft en de nacht op straat moet doorbrengen aanzienlijk toeneemt. 

Teams bijzonder verontrust, expertise bedreigd
Naast de gevolgen voor de opgevangen personen ondermijnt deze beslissing ook het werk van onze geëngageerde medewerkers, die elke dag een essentiële maatschappelijke opdracht vervullen. Onze teams vangen de meest kwetsbare personen op, begeleiden hen, stellen hen gerust en verwijzen hen door, en dat in een steeds complexere context. De aangekondigde sluiting bedreigt niet alleen heel wat banen, maar ook een terreinexpertise die in de loop der jaren is opgebouwd en onmisbaar is voor de goede werking van de noodopvangsector.

“Zo’n groot aantal plaatsen schrappen, terwijl de winter nog moet komen, leidt tot grote bezorgdheid. Dit zal grote gevolgen hebben, zowel voor de opgevangen personen als voor de teams van Samusocial en voor de hele sector, die nu al verzadigd is. We riskeren terecht te komen in een humanitaire crisis in het hart van de Europese hoofdstad, en opnieuw tenten en geïmproviseerde schuilplekken in de openbare ruimte te zien verschijnen. Een dergelijke situatie is een democratische samenleving die de grondrechten van iedereen wil waarborgen, onwaardig”, reageert Sarah de Liamchine, algemeen directeur van Samusocial.

Deze beslissing kan alleen maar nefaste gevolgen hebben voor het samenleven in het Brussels Gewest en haatspraak aanwakkeren in een klimaat dat al sterk gepolariseerd is. Een dergelijk voorstel tot capaciteitsvermindering zou verplicht gepaard moeten gaan met voorstellen voor concrete oplossingen vanwege onze politieke verantwoordelijken.