Een kind zou nooit op straat mogen slapen. Toch is een op de vier mensen die Samusocial opvangt een kind.

17/11/2025

Elke nacht slapen zo’n 500 personen in gezinsverband in een bed van Samusocial. Baby’s, soms nog maar pas uit het ziekenhuis. Jonge kinderen. Tieners. Het is een realiteit die nog te weinig bekend is en die we vandaag onder de aandacht willen brengen.

Ter gelegenheid van de Internationale Week van de Rechten van het Kind waarschuwt Samusocial: geen enkel kind zou ooit op straat mogen slapen of in een noodopvangcentrum moeten opgroeien. Zolang er echter dakloze kinderen zijn, moeten we kunnen garanderen dat ze op een waardige manier worden opgevangen, op een plek die aan hun behoeften is aangepast.

Enkele verontrustende cijfers

Tussen 1 januari en 30 september 2025 heeft Samusocial 8418 personen opgevangen, onder wie 996 kinderen en 604 niet-begeleide minderjarige vreemdelingen (NBMV’s). Met 525 plaatsen is Samusocial vandaag de grootste speler in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest die noodopvang biedt aan gezinnen.

Helaas is dat niet genoeg: sinds januari konden meer dan 6000 personen in gezinsverband niet worden opgevangen wegens plaatsgebrek. Elke avond staan de teams voor onmogelijke keuzes: welke gezinnen krijgen onderdak en welke moeten buiten blijven? Voor velen van hen is Samusocial het laatste vangnet voor ze op straat belanden.

Alleenstaande moeders, vaak het slachtoffer van geweld

Bijna 70% van de opgevangen gezinnen zijn alleenstaande moeders met kinderen. Meer dan een derde van hen is gevlucht voor intrafamiliaal of partnergeweld. Van de ene op de andere dag zijn ze hun huis en soms zelfs hun verblijfsrecht kwijtgeraakt. Die vrouwen komen terecht in de noodcentra van Samusocial, die nu al overbevolkt zijn en niet aangepast zijn aan hun behoeften en die van hun kinderen. Die breuk verstoort hun dagelijks leven, zet de band tussen ouder en kind onder druk en heeft een blijvende impact op de emotionele ontwikkeling van het kind.

Opgroeien in een noodcentrum: ongeschikte omstandigheden voor kinderen

Eigenlijk zijn de noodopvangcentra bedoeld voor tijdelijke opvang, maar soms worden ze de plek waar kinderen opgroeien of zelfs geboren worden. En dat terwijl die ruimtes ongeschikt zijn voor een langdurig verblijf.  Er kan geen avondbad genomen worden, er kunnen geen gezinsmaaltijden bereid worden of vriendjes op bezoek komen. Het dagelijkse leven van de kinderen en de gezinsrituelen zijn grondig verstoord. De kamers zijn vaak krap. Soms worden ze gedeeld door twee eenoudergezinnen en tieners hebben er vaak geen eigen plek.

School: een rode draad in de instabiele dagelijkse realiteit

Alle kinderen die we opvangen gaan naar school. Het is een belangrijke vorm van stabiliteit in een dagelijks leven dat getekend is door onzekerheid. Maar ook al is het onderwijs zelf gratis, toch wegen de bijhorende kosten (benodigdheden, eten in de refter, activiteiten en vervoer) zwaar op de meest kwetsbare gezinnen. Die ongelijkheid versterkt het gevoel van uitsluiting en ondermijnt de eigenwaarde van de kinderen.

In 2025 werden 150 baby’s opgevangen bij Samusocial

Sinds begin januari 2025 hebben we 150 baby’s van minder dan één jaar opgevangen, van wie 28 rechtstreeks uit de kraamafdeling kwamen. Alleen zijn de omstandigheden niet aangepast aan de behoeften van de allerkleinsten: gedeelde kamers, een gebrek aan materiaal voor kinderopvang en onaangepaste voeding. Samusocial weet maar al te goed dat de vroege kinde de Internationale Dag van de Rechten van het Kind roept Samusocial de overheid op om:

• De steun voor vrouwelijke slachtoffers van geweld en hun kinderen te versterken, met een effectieve toegang tot psychologische zorg.
• De faciliteiten aan te passen aan de behoeften van kinderen en passende psychosociale ondersteuning te bieden.
• De scholing van de opgevangen kinderen te ondersteunen via gratis onderwijs, maaltijden op school en vervoer.
• Kleine kinderen op een passende manier op te vangen, met faciliteiten die zijn aangepast aan moeders en baby’s afkomstig uit de kraamafdeling, en de bestaande faciliteiten structureel te financieren.

Want door kinderen te beschermen vrijwaren we hun fundamentele recht op een stabiele kindertijd waarin ze kansen krijgen om zich te ontplooien.

Lees ons volledige pleidooi en onze aanbevelingen op onze website : hier