Ontvangen, geruststellen en begrip tonen: Rahwa, cultureel bemiddelaar in het opvangcentrum voor niet-begeleide minderjarigen in transit

12/11/2026

Wanneer we aan het werk van een intercultureel bemiddelaar denken, denken we meteen aan de rol van tolk. Toch gaat hun opdracht veel verder dan louter tolken. Zij creëren een veilige omgeving voor jongeren, bouwen een vertrouwensband op en zorgen ervoor dat zij zich welkom voelen. Een van hen is Rahwa, die al enkele maanden als intercultureel bemiddelaar werkt in ons centrum voor NBM’s in transit.

Doordat Rahwa Tigrinya, Amhaars en Engels spreekt, kan ze met bijna alle jongeren die in het centrum aankomen communiceren en hen vooral ook begrijpen. Haar twee collega’s, culturele bemiddelaars, beheersen op hun beurt het Arabisch en het Oromo, beheersen dan weer het Arabisch en het Oromo. Zo kan elke jongere rekenen op iemand die hem begeleidt en ondersteunt. Maar Rahwa is de enige vrouw in dit team … “Ze hebben meer vertrouwen in mij; ze zien mij een beetje als hun grote zus of hun moeder.” “Ik probeer hen te omringen, zodat zij af en toe het gevoel hebben dat zij thuis zijn“

Het is die bijzondere band die haar dagelijkse werk in het centrum zo waardevol maakt. Ze organiseert activiteiten met de jongeren en begeleidt hen bij alle medische en sociale stappen die ze moeten zetten. Veel van deze jongeren hebben al lang geen vertrouwen meer in volwassenen, maar Rahwa blijft positief: “Wij proberen hen te helpen, zowel mentaal als fysiek. En na enkele maanden zien we het verschil: ze lijken meer zelfvertrouwen te hebben, ze lachen meer … Als dat gebeurt, zijn we heel blij.“

Concreet begeleidt Rahwa de jongeren tijdens alle fasen van hun verblijf in ons centrum. “Ik vind het leuk om nieuwkomers te verwelkomen. Elke ochtend ga ik hen begroeten en leg ik hun uit hoe het centrum werkt en welke rechten ze hier hebben. Ze zijn moe, hebben honger en zijn misschien ziek. Maar zodra we hen opvangen, durven ze eindelijk te ontspannen en uit te rusten.” Daarnaast gaat Rahwa mee naar medische afspraken, begeleidt ze de jongeren bij sociale contacten en tijdens de maaltijden. Ze zorgt niet alleen voor de vertolking, maar helpt hen ook om zich aan te passen aan hun nieuwe omgeving. Doordat Rahwa en de jongeren dezelfde cultuur, taal en religie delen, begrijpen ze elkaar beter. Dat bevordert het onderlinge vertrouwen en het gevoel van veiligheid.

Ook buiten het centrum blijven de banden bestaan

Hoewel Rahwa al eerder in de opvang van migranten had gewerkt, is het de eerste keer dat ze met zo’n jonge doelgroep werkt. Toch zijn deze jongeren allesbehalve doorsnee tieners. Nadat ze de Middellandse Zee en vervolgens het Europese continent zijn overgestoken, proberen ze te overleven en vooral hun leven voort te zetten. “Ze staan voor ons, blijven glimlachen en hebben een oprechte wil om te leven. Die veerkracht geeft iedereen in het centrum kracht. Ons ook, de medewerkers.“

Veel van die jongeren besluiten na een kort verblijf bij ons hun reis naar Engeland voort te zetten. Ze blijven ons vaak op de hoogte houden. Enkele uren voor ons gesprek was Rahwa nog aan het telefoneren met een jongere die in Liverpool was aangekomen. Hij had een ander opvangcentrum gevonden, begon Engels te leren en leek gelukkig. “We maken ons altijd zorgen om hen en proberen contact met hen te houden. Als we niets van hen horen, vragen we het aan hun vrienden die hier zijn gebleven of aan onze partners, zoals SOS Jeunes.“

Pijnlijk afscheid

Het verblijf in ons centrum voor NBM’s in transit is beperkt tot drie maanden. Wanneer die periode ten einde loopt, is het Rahwa die de jongere moet vertellen dat hij moet vertrekken. Dan moet ze de juiste woorden vinden, haar emoties niet laten blijken en proberen hun andere mogelijkheden aan te reiken. “Het is heel moeilijk om hun te zeggen dat ze moeten vertrekken. Ze hebben nergens om naartoe te gaan, maar toch moeten ze het centrum verlaten.“

Dat deze jongens soms nog zo jong zijn, 15 of 16 jaar, maakt het afscheid nog moeilijker. “De eerste maand dat ik hier werkte, was het erg koud. Een jongere wilde die avond zijn kans wagen en de oversteek proberen te maken, maar dat lukte niet. Hij keerde terug naar de enige plek die hij kende: hier. Maar die avond hadden we geen enkele plaats meer vrij. Hij heeft de nacht buiten moeten doorbrengen, in de kou en in zijn eentje. “Ik hoopte dat hij een plaats zou vinden in een van de noodopvangcentra van Samusocial.“

Als intercultureel bemiddelaar geeft Rahwa een stem aan deze levensverhalen, deze eindeloze reizen en deze hoop op een beter leven aan de overkant van het Kanaal. “Ik zou willen dat mensen begrijpen dat deze jongens niet alleen migranten zijn, maar in de eerste plaats mensen, kinderen met verhalen die niemand zich zou kunnen voorstellen. Neem de tijd om even bij hen stil te staan, naar hen te luisteren, en je zal begrijpen wie zij zijn.“