Tussen medische noodsituaties en menselijk contact: een kijkje achter de schermen bij de mobiele teams van Samusocial

08/04/2026

Donderdag, 9.30 uur. Ik stap het opvangcentrum voor alleenstaande mannen aan de Boulevard Poincaré binnen. De koude buitenlucht glipt met mij mee naar binnen via de voordeur, die ik meteen weer sluit. Een wat gammel ogende lift brengt me naar de zevende verdieping, naar het kantoor van de straathoekteams van Samusocial. Vanochtend vorm ik een team met Christelle, verpleegkundige, en Amélia, maatschappelijk werkster. 

We gaan langs het magazijn om een en ander op te pikken: kledij, slaapzakken en wat voedsel … enkele noodzakelijke spullen.
We gaan op pad. Eerste halte: we gaan langs bij een man in een metrostation. Hij heeft hulp nodig met zijn gezondheidskaart. Helaas lijkt hij te slapen wanneer we aankomen. We maken hem dus niet wakker; de slaap vinden op straat is al moeilijk genoeg. Net wanneer we het station verlaten, spreekt een vrouw ons aan: ze zou al enkele dagen een erg verzwakte jongeman buiten hebben zien slapen, vlak bij het metrostation Koning Boudewijn. Dat wordt dus onze volgende bestemming. 

In de verte rijst het Atomium op als we langs de weg parkeren. Aan de overkant, dicht bij een lantaarnpaal, ligt een man onder een hoopje dekens ineengedoken. Het contact verloopt moeizaam: hij lijkt niet te willen antwoorden en doet alsof hij slaapt. We laten een beetje proviand achter – een fles water en een blik tonijn – en uiteraard ook het kaartje van Samusocial met het noodnummer: 0800 99 340. 

Christelle en Amélia willen vervolgens naar het Zuidstation gaan voor een vrouw die goed gekend is bij de teams. Ze heeft wonden aan haar benen en heeft waarschijnlijk een nieuw verband nodig. Ze is echter erg wantrouwig en weigert verdere medische zorg. Mevrouw krijgt niet alleen bezoek van Samusocial. Precies op dat moment krijgen we een oproep van een team van Straatverplegers, dat toevallig ter plaatse is: ze weigert naar het ziekenhuis te gaan en laat haar woede luid horen. Het team van de partnerorganisatie vraagt onze hulp. Christelle stelt voor een ambulance te bellen zodat we tegelijk zouden aankomen. maar dat was buiten het drukke Brusselse verkeer gerekend en bovendien hebben wij geen zwaailicht op onze bestelwagen … 

Eindelijk komen we aan in het station. Het onderzoek laat geen twijfel meer bestaan over de gezondheidstoestand van mevrouw. Haar hart klopt erg snel en ze is buiten adem bij de minste beweging. Ze moet dus snel worden opgenomen. Na enkele minuten onderhandelen stemt ze er uiteindelijk mee in om met de ambulanciers mee te gaan. Haar bezittingen laat ze achter in het station. Dat roept een moeilijke vraag op: wat met de persoonlijke bezittingen van mensen zonder vaste verblijfplaats? Wie in een opvangcentrum verblijft, kan gebruikmaken van lockers, maar voor wie buiten slaapt, is dat veel moeilijker of zelfs onmogelijk. 

We zetten onze ronde voort. Even verderop zit een jonge vrouw, in dekens gewikkeld, met ingevallen wangen en een vermoeide blik. Ze spreekt geen Frans en kent Samusocial alleen van naam. Toch slagen we erin haar te overtuigen mee te komen naar de bestelwagen. We geven haar kledij, hygiëneproducten en wat eten. Een eerste contact is gelegd, maar is dat genoeg om een oplossing te vinden die bij haar situatie past?

Het is inmiddels namiddag. Nu ga ik mee op pad met Robin, psycholoog, en Sabrine, verpleegkundige. We rijden naar het Vijverspark in Anderlecht, waar tenten zijn gesignaleerd.  Samir, die al gekend is bij het team, is er ook. Hij is niet erg spraakzaam, maar deelt wel leuk nieuws: volgende week mag hij een woning gaan bezichtigen. 

Daarna zoeken we een familie op die de teams al even kennen. Hun prefab-onderkomen en geïmproviseerde woonplaats staan onder een brug. Als we uitstappen, vliegen de twee jongens ons om de hals. Hun moeder en de twee dochters groeten ons wat verlegen. We verdelen wat hulpgoederen, er hangt een gemoedelijk sfeertje. Terwijl de kinderen verder spelen, blijft hun moeder ons bedanken. 

Volgende halte: een koppel dat al jaren in een metrostation verblijft. Zodra we aankomen, valt de vrouw Sabrine in de armen. Ze heeft op haar gewacht om te vertellen over haar recente hartproblemen, die haar in het ziekenhuis deden belanden. Ze hoopt dat dit haar een plaats kan opleveren in het medisch centrum van Samusocial.
De dag loopt op zijn einde, maar we brengen nog een bezoek aan een man die Robin al goed kent. Hij zit op de grond bij een verkeerslicht. De meeste voorbijgangers schenken hem geen aandacht, maar hij zit daar, met de glimlach. Zijn handen en gezicht tonen de vermoeidheid van de vele maanden op straat. Zijn lichaam is verzwakt door het gebrek aan voedsel.  Toch wacht hij ons niet op voor eten, maar om vijf minuten een praatje te maken bij een koffie. Het menselijke contact is wat hij het meeste mist.